•   Środa, 20 października 2021
Porady

Jak pomóc osobie z objawami syndromu sztokholmskiego?

Syndrom sztokholmski to stan psychiczny będący reakcją na silny stres. Pojawia się u osób, które były uwięzione lub trwały w trudnej relacji z oprawcą. Przejawami syndromu są m.in. usprawiedliwianie prześladowcy, pomniejszanie swojej krzywdy i niechęć do zerwania toksycznej relacji. To częsty problem kobiet znajdujących się w związku opartym na przemocy fizycznej  i psychicznej.

Przyczyny syndromu sztokholmskiego

Syndrom sztokholmski jest często nazywany syndromem ofiary i kata. To mechanizm obronny, który może pojawić się w wielu trudnych sytuacjach życiowych. Chociaż zazwyczaj kojarzy się z porwaniami, najczęściej może spotkać nas w pracy lub w domu. Do najważniejszych przyczyn syndromu sztokholmskiego psycholodzy zaliczają:

  • uporczywe trwanie w toksycznym związku - partner, który stosuje przemoc, nie jest dla ofiary tylko katem. Wyrwanie się z takiego związku jest zazwyczaj trudne i zajmuje sporo czasu.
  • wychowanie w dysfunkcyjnych i patologicznych rodzinach - problem dotyka szczególnie rodziny z problemem alkoholowym i innymi dysfunkcjami społecznymi. Jeśli oprawca jest głównym karmicielem rodziny, zerwanie relacji będzie o wiele trudniejsze. U dzieci objawy syndromu mogą się utrzymywać także w dorosłym życiu.
  • mobbing w pracy - zwykle rozpoczyna się od dużych oczekiwań szefa, których pracownik nie jest w stanie spełnić. Agresor dominuje i wytyka najmniejsze błędy. Od czasu do czasu jednak chwali więc podwładny nie decyduje się na opuszczenie firmy.
  • doświadczenie przemocy seksualnej - syndrom sztokholmski dotyka często ofiary gwałtu. Szczególnie narażone są osoby, które dobrze znały oprawcę.

Okoliczności sprzyjające rozwinięciu się syndromu sztokholmskiego

Warto pamiętać, że nie u każdej osoby pochodzącej z dysfunkcyjnej rodziny, czy doświadczającej mobbingu musi rozwinąć syndrom sztokholmski. Sprzyjają temu niektóre okoliczności, które warto tutaj wymienić:

  • brak krytycyzmu - wszystko zaczyna się niewinnie. Ofiara próbuje zrozumieć motywacje np. niemiłego pracodawcy. Racjonalizacja ataków utrwala szkodliwą relację. Z czasem osoba prześladowana potrafi znieść coraz więcej.
  • wyuczenie zachowań - to kolejny mechanizm obronny, który może pojawić się u ofiary. Aby uniknąć agresywnych zachowań prześladowcy, podejmuje ona decyzje zgodne z jego oczekiwaniami.
  • izolacja osoby - odseparowanie ofiary od reszty grupy może wystąpić zarówno w pracy, jak i w sekcie. Taka sytuacja może także pojawić się w toksycznym związku, w którym partner kontroluje każdy ruch ukochanej osoby.
  • brak możliwości ucieczki - w tym przypadku nie chodzi wyłącznie  o fizyczne uwięzienie ofiary. Często ofiara nie wierzy w swoje możliwości. Sądzi, że po rzuceniu toksycznego pracodawcy, nie znajdzie innego zatrudnienia.

alkoholik wraz z partnerką

Objawy syndromu sztokholmskiego

Rozpoznanie syndromu sztokholmskiego należy zostawić specjaliście. Występuje jednak szereg objawów, które mogą wskazywać na rozwinięcie się tego stanu psychicznego. Należy pamiętać, że każdy z symptomów może występować w różnym nasileniu:

  • pozytywne uczucia wobec oprawcy,
  • niechęć do zmiany sytuacji,
  • usprawiedliwianie prześladowcy,
  • pomijanie własnej krzywdy.

Syndrom sztokholmski w związku

Jak już zostało wspomniane na rozwinięcie się syndromu sztokholmskiego narażone są osoby funkcjonujące w związkach opartych na przemocy fizycznej i psychicznej. Należy pamiętać, że chociaż zazwyczaj ofiarą jest kobieta, to zdarzają się również poszkodowani mężczyźni. Zależność pomiędzy ofiarą i katem może mieć różny charakter. Najczęściej spotykaną formą przemocy jest przemoc finansowa i emocjonalna. Ofiara niechętnie poszukuje pomocy, a agresor od czasu do czasu kupuje kwiaty i przeprasza.

Zapewnienia o poprawie niewiele wnoszą, a kat dalej krzywdzi i uzależnia. Jedynym rozwiązaniem jest rezygnacja ze szkodliwej relacji. Warto zgłosić się po pomoc do psychologa, lub psychiatry. Wizyty u specjalisty powinny ułatwić przepracowanie traumy. Istotne będzie też wsparcie najbliższych.

Zobacz również

Komentarze (0)

Zostaw komentarz ⇾